Καλή Σαρακοστή!

Αύριο η Καθαρή Δευτέρα!

Η Καθαρά Δευτέρα είναι το τέλος των Απόκρεω και η πρώτη μέρα της Σαρακοστής. Λαγάνα, Κούλουμα και Χαρταετοί. Η λέξη Καθαρή εκκλησιαστικά σημαίνει το ξεκίνημα της κάθαρσης των Χριστιανών που αρχίζει με νηστεία
Από την Καθαρά Δευτέρα ξεκινάει η νηστεία της Μεγάλης Τεσσαρακοστής. Απαραίτητα στοιχεία της αποκριάς θεωρούνται τα κούλουμα και ο χαρταετός. Ο εορτασμός του καρναβαλιού κλείνει με τα κούλουμα και το πέταγμα του χαρταετού.

Με τον όρο κούλουμα, εννοούμε τη μαζική έξοδο του κόσμου στην ύπαιθρο και τον εορτασμό της Καθαράς Δευτέρας έξω στην φύση. Τα κούλουμα είναι γνωστά και σαν κούλουμπα, κούμουλες, κουμουλάθες ή κούμουλα. Είναι ένα παραδοσιακό λαϊκό πανηγύρι.

Σύμφωνα με τον πατέρα της ελληνικής λαογραφίας, Νικόλαο Πολίτη, η προέλευση της λέξης είναι λατινική, από το cumulus, που, εκτός από την σημασία του σωρού, σημαίνει και την αφθονία, το περίσσευμα, το πέρας, αλλά και τον επίλογο. Η γιορτή της Καθαράς Δευτέρας θεωρείται ο επίλογος των βακχικών εορτών της αποκριάς, οι οποίες ουσιαστικά αρχίζουν την Τσικνοπέμπτη και τελειώνουν την Καθαρά Δευτέρα.

Σε ορισμένες περιοχές της Ελλάδος την Καθαρά Δευτέρα καθαρίζουν ό,τι απόμεινε από τα μη νηστίσιμα φαγητά της αποκριάς, διότι και τέτοιου είδους λιχουδιές γεύονται μερικοί, αντί για λαγάνες, χαλβά, ελιές και πίκλες που προτιμούν οι πιο πολλοί, σαν αποτοξίνωση από τα πλούσια φαγοπότια της αποκριάς.

Σε άλλα μέρη της Ελλάδας, όπως π.χ. στην Ήπειρο, οι νοικοκυρές καθαρίζουν τις κατσαρόλες και όλα τα χάλκινα σκεύη από τα λίπη της αποκριάς με ζεστό σταχτόνερο μέχρι ν' αστράψουν και βάφουν άσπρα τα πεζοδρόμια.

Αντίθετα άλλοι βάφουν μαύρα τα πρόσωπά τους με καπνιά ή μπογιά παπουτσιών, καθώς χορεύουν και μεθούν όλη την ημέρα σε υπαίθριες συγκεντρώσεις.
Απαραίτητο συμπλήρωμα της Καθαράς Δευτέρας αποτελεί το πέταγμα του χαρταετού, του αστεριού στα ψηλώματα. Τους χαρταετούς τους κατασκεύαζαν παλιά μόνοι τους με καλάμια και χαρτί. Ήθελαν μαστοριά στο ζύγισμα. Αν δεν τα κατάφερνες να τα ζυγιάσεις, χαρταετό ψηλά δεν έβλεπες.

Με το χαρταετό πέταγαν μακριά κάθε έγνοια του χειμώνα, με τον ερχομό της άνοιξης!

Βασιλική Τράκη

Ουαρσάν Σάιρ: "Πατρίδα"

Κανένας δεν αφήνει την πατρίδα του,
εκτός αν πατρίδα είναι το στόμα ενός καρχαρία.
Τρέχεις προς τα σύνορα, μόνο όταν βλέπεις
ολόκληρη την πόλη να τρέχει κι εκείνη.
Οι γείτονές σου τρέχουν πιο γρήγορα από σένα
με την ανάσα ματωμένη στο λαιμό τους.
Το αγόρι που ήταν συμμαθητής σου
που σε φιλούσε μεθυστικά πίσω από το παλιό εργοστάσιο τσίγκου
κρατά ένα όπλο μεγαλύτερο από το σώμα του.
Αφήνεις την πατρίδα
μόνο όταν η πατρίδα δε σε αφήνει να μείνεις.

Κανένας δεν αφήνει την πατρίδα, εκτός αν η πατρίδα σε κυνηγά
Φωτιά κάτω απ΄ τα πόδια σου
ζεστό αίμα στην κοιλιά σου
Δεν είναι κάτι που φαντάστηκες ποτέ ότι θα έκανες
μέχρι που η λεπίδα χαράζει απειλές στο λαιμό σου
και ακόμα και τότε ψέλνεις τον εθνικό ύμνο
ανάμεσα στα δόντια σου
και σκίζεις το διαβατήριό σου σε τουαλέτες αεροδρομίων
κλαίγοντας, καθώς κάθε μπουκιά χαρτιού
δηλώνει ξεκάθαρα ότι δεν πρόκειται να γυρίσεις.

Πρέπει να καταλάβεις
ότι κανένας δε βάζει τα παιδιά του σε μια βάρκα
εκτός αν το νερό είναι πιο ασφαλές από την ξηρά
Κανένας δεν καίει τις παλάμες του
κάτω από τρένα, ανάμεσα από βαγόνια
Κανένας δεν περνά μέρες και νύχτες στο στομάχι ενός φορτηγού
τρώγοντας εφημερίδες
εκτός αν τα χιλιόμετρα που ταξιδεύει
σημαίνουν κάτι παραπάνω από ένα ταξίδι.

Κανένας δε σέρνεται

κάτω από φράχτες
Κανένας δε θέλει να τον δέρνουν
να τον λυπούνται
Κανένας δε διαλέγει τα στρατόπεδα προσφύγων
ή τον πλήρη σωματικό έλεγχο σε σημεία
όπου το σώμα σου πονούσε
ή τη φυλακή,
επειδή η φυλακή είναι ασφαλέστερη
από μια πόλη που φλέγεται
Και ένας δεσμοφύλακας το βράδι
είναι προτιμότερα από ένα φορτηγό
γεμάτο άντρες που μοιάζουν με τον πατέρα σου
Κανένας δε θα το μπορούσε
κανένας δε θα το άντεχε
κανένα δέρμα δε θα ήταν αρκετά σκληρό
για να ακούσει τα:
“Γυρίστε στην πατρίδα σας, μαύροι
πρόσφυγες
βρωμομετανάστες
ζητιάνοι ασύλου
που ρουφάτε τη χώρα μας
αράπηδες, με τα χέρια απλωμένα
μυρίζετε περίεργα

απολίτιστοι

κάνατε λίμπα τη χώρα σας και τώρα θέλετε
να κάνετε και τη δική μας”
Πώς δε δίνουμε σημασία
στα λόγια
στα άγρια βλέμματα
Ίσως επειδή τα χτυπήματα είναι πιο απαλά
από το ξερίζωμα ενός χεριού ή ποδιού
ή τα λόγια είναι πιο τρυφερά
από δεκατέσσερις άντρες
ανάμεσα στα πόδια σου
ή οι προσβολές είναι πιο εύκολο
να καταπιείς
από τα χαλίκια
από τα κόκαλα
από το κομματιασμένο κορμάκι του παιδιού σου.

Θέλω να γυρίσω στην πατρίδα,
αλλά η πατρίδα είναι το στόμα ενός καρχαρία

Πατρίδα είναι η κάννη ενός όπλου
και κανένας δε θα άφηνε την πατρίδα
εκτός αν η πατρίδα σε κυνηγούσε μέχρι τις ακτές
εκτός αν η πατρίδα σού έλεγε να τρέξεις πιο γρήγορα
να αφήσεις πίσω τα ρούχα σου
να συρθείς στην έρημο
να κολυμπήσεις ωκεανούς
να πνιγείς
να σωθείς
να πεινάσεις
να εκλιπαρήσεις
να ξεχάσεις την υπερηφάνεια
Η επιβίωσή σου είναι πιο σημαντική.
Κανένας δεν αφήνει την πατρίδα

εκτός αν η πατρίδα είναι
μια ιδρωμένη φωνή στο αυτί σου
που λέει:
“Φύγε,
τρέξε μακριά μου τώρα!
Δεν ξέρω τι έχω γίνει
αλλά ξέρω ότι οπουδήποτε αλλού
θα είσαι πιο ασφαλής απ' ό,τι εδώ”

Η Ουαρσάν Σάιρ γεννήθηκε στην Κένυα και μεγάλωσε στην Αγγλία. Η πρώτη πλήρης ποιητική συλλογή της αναμένεται να κυκλοφορήσει το 2016, ωστόσο έχει ήδη τιμηθεί με διάφορα βραβεία, μεταξύ αυτών το Βραβείο Αφρικανικής Ποίησης από το Πανεπιστήμιο Brunel (2013).

Τα έργα τέχνης με τα βότσαλα είναι του Σύριου γλύπτη Nizar Ali Badr

Εκδήλωση για την πρόληψη ιατρικών παθήσεων

Στο βιβλίο «Αναμνήσεις και εκμυστηρεύσεις ενός δικαστή» ο Βασίλειος Ε. Λαμπρίδης εκθέτει προσωπικές του εμπειρίες από την θητεία του σε νευραλγικές θέσεις της Δικαιοσύνης, αλλά και από τη συμμετοχή του σε δυο σημαντικές δίκες της νεότερης Ιστορίας, αυτήν για την δολοφονία του Λαμπράκη το 1966 και αυτήν στο Ειδικό Δικαστήριο το 1991-1992. Ο ίδιος αναφέρει, μεταξύ άλλων, στον πρόλογο του βιβλίου: «Στο σημειωματάριό μου αυτό, καταγράφω όσα αξιομνημόνευτα γεγονότα θυμούμαι από τη μακρόχρονη θητεία μου σε όλες σχεδόν τις βαθμίδες της Δικαιοσύνης αλλά και σε άλλους τομείς της δημόσιας ζωής. [...] Επιδίωξή μου είναι να αποφύγω το στιγματισμό προσώπων που ενδεχομένως έχουν πεθάνει χωρίς προηγουμένως να έχει ακουστεί και η δική τους διαφορετική άποψη, αλλά και να μη θιγούν κάποιοι αθώοι απόγονοί τους. [...] Δεν τήρησα την αρχή αυτή προκειμένου περί προσώπων και γεγονότων για τα οποία υπήρξε λόγος και αντίλογος, επειδή έγιναν ευρύτερα γνωστά είτε ύστερα από δίκες και δικαστικές αποφάσεις, είτε από άλλα δημόσια έγγραφα, είτε από δημοσιεύσεις του Τύπου ή εκδόσεις βιβλίων ή από μεταδόσεις των μέσων μαζικής ενημέρωσης».

Ο Βασίλειος Ευσταθίου Λαμπρίδης γεννήθηκε στο Δελβινάκι των Ιωαννίνων το 1928. Αποφοίτησε από τη Νομική Σχολή του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης το 1952. Υπηρέτησε τη θητεία του ως έφεδρος αξιωματικός του Στρατού Ξηράς τα έτη 1953 και 1954. Άρχισε τη δικαστική του σταδιοδρομία ως ειρηνοδίκης Μονεμβασίας το 1956. Πέτυχε το 1957 σε διαγωνισμό δικαστικών παρέδρων και διορίστηκε στο Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης.

Ως πρωτοδίκης Αθηνών εξαναγκάστηκε από το δικτατορικό καθεστώς σε παραίτηση. Αποκαταστάθηκε το Δεκέμβριο του 1975 και επανήλθε στο δικαστικό σώμα ως εφέτης. Προήχθη, σε πρόεδρο εφετών το 1983 και σε αρεοπαγίτη το 1985. Συγκαταλέγεται μεταξύ των πρώτων μελών του Ανωτάτου Συμβουλίου Επιλογής Προσωπικού (Α.Σ.Ε.Π.), που το στελέχωσαν κατά την έναρξη της λειτουργίας του το 1994. Διετέλεσε πρόεδρος του Εθνικού Συμβουλίου Ραδιοτηλεόρασης (Ε.Σ.Ρ.) κατά τα έτη 2000 έως 2002.

Είναι έγγαμος με τη Στέλλα Γ. Καΐση, πρώην συμβολαιογράφο. Η θυγατέρα του Ειρήνη-Αικατερίνη Λαμπρίδου είναι συμβολαιογράφος Θεσσαλονίκης.

Ο Πανωσουδενιώτης Βασίλης Λαμπρίδης

   

Υπό βροχήν...

Ανθρώπινο

Από την Ντέμη Αυλωνίτη

Κάποτε διδάχθηκα ότι ανήκω στο ανθρώπινο είδος. Δηλαδή σε αυτό που φημίζεται για την ανεπτυγμένη διανοητική του ικανότητα. Σίγουρα; Ναι μεν ακονίσαμε το μυαλό, παράλληλα με το μαχαίρι με το οποίο γυρεύαμε τροφή, θέλοντας να εξασφαλίσουμε μια καλύτερη ζωή. Αλλά πού είναι τούτη; Μετανάστες, πρόσφυγες, τρομοκρατημένοι πολίτες, ένα σωρό θρησκείες, περιθωριοποιήσεις, εγκλήματα στο όνομα της «αγάπης», μπούλινγκ, αρρώστιες, εξαπατήσεις, κλοπές, ασιτία, τοποθέτηση βομβών λίγο πιο πέρα από εμάς νομίζοντας ότι δεν θα μολυνθούμε όλοι… Ανάλογες σκέψεις «γέννησε» ο χρόνος που έφυγε, ο οποίος ήταν γεμάτος από δαύτα. Μάλλον κάτι κάναμε λάθος και «ακονίσαμε» περισσότερο απ’ όλα τη φιλοδοξία και τη μισαλλοδοξία μας.

Γιατί μου ήρθαν όλα αυτά στον νου;

Καταρχάς συνειδητοποίησα ότι οι άνθρωποι είμαστε ό,τι πιο εύθραυστο υπάρχει. Σωματικά, συναισθηματικά, νοητικά. Κι έπειτα «έπεσε» στην αντίληψή μου το ντοκιμαντέρ «Human». Την ύπαρξη του οποίου πριν από λίγο καιρό αγνοούσα. Το συστήνω ανεπιφύλακτα σε όσους θέλουν να θυμηθούν «τι είναι αυτό που μας κάνει ανθρώπους»; Ερώτημα το οποίο απασχολεί τον κινηματογραφιστή Yann Arthus-Bertrand. Είναι τελικά τόσο δύσκολο πράγμα η κοινωνικοποίηση, η αρμονική συμβίωση των λαών, η μετάνοια, η ευτυχία, η αγάπη και η συγχώρεση; Τι επιδιώκουμε πραγματικά;

Μετανάστες, θανατοποινίτες, φορείς ασθενειών, ομοφυλόφιλοι, αγρότες, ορφανά, μαχητές της ελευθερίας κι άλλοι βασανισμένοι άνθρωποι από το Μάλι, την Ουκρανία, τις ΗΠΑ, το Ισραήλ και δεκάδες άλλες χώρες δακρύζουν πολλές φορές μπροστά στην κάμερα καθώς μιλούν –στη γλώσσα τους– για τον αγώνα τους να γίνουν σωστότεροι άνθρωποι, να επιβιώσουν, να αγαπήσουν και να αγαπηθούν. Κι όλα αυτά με τη συνοδεία μαγικών αεροφωτογραφιών και μιας σαγηνευτικής μουσικής, την οποία συνέθεσε ειδικά για το «Human» ο μαροκινής καταγωγής Γάλλος Armand Amar (γεννήθηκε στην Ιερουσαλήμ).

Ο Arthus–Bertrand δημιούργησε το συγκεκριμένο ντοκιμαντέρ αφότου ταξίδεψε επί τρία έτη σε εβδομήντα συνολικά χώρες, παίρνοντας συνεντεύξεις από 2.000 διαφορετικούς ανθρώπους. Και όντας ταλαντούχος φωτογράφος, δημοσιογράφος, περιβαλλοντολόγος και κινηματογραφιστής, αν μη τι άλλο, σε κάνει να σκεφτείς το μεγαλείο της ζωής. Για να κάνεις όχι ένα μεγάλο, αλλά ένα σωστότερο βήμα για την ανθρωπότητα!

Πηγή: http://fragilemag.gr/human/

Μπορείτε να δείτε το ντοκιμαντέρ στο:

http://greekdocumentaries1.blogspot.gr/2015/12/human-2015-hd.html

Εθνογραφικές δοκιμές στο Ζαγόρι

Το Πνευματικό Κέντρο Δήμου Ιωαννιτών και οι εκδόσεις Επίκεντρο παρουσιάζουν το βιβλίο του Βασίλη Δαλκαβούκη, Επίκουρου Καθηγητή του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης, “Γράφοντας ανάμεσα. Εθνογραφικές δοκιμές με αφορμή το Ζαγόρι”.

Η εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί στις 3 Φεβρουαρίου 2016 και ώρα 17:30, στον Πολιτιστικό Πολυχώρο «Δημήτρης Χατζής».

Για το βιβλίο θα μιλήσουν οι:

• Βασίλης Νιτσιάκος, Καθηγητής Κοινωνικής Λαογραφίας του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

• Ηλίας Σκουλίδας, Επίκουρος Καθηγητής Νεώτερης Ιστορίας του ΤΕΙ Ηπείρου

• Βαγγέλης Παπιγκιώτης, Μεταπτυχιακός απόφοιτος Λαογραφίας του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

• και ο συγγραφέας

Την εκδήλωση συντονίζει ο Σωτήρης Αργύρης, δημοσιογράφος της ΕΡΑ Ιωαννίνων.