Τετάρτη 30 Οκτωβρίου 2013

Η μάχη της Γκραμπάλας



Πριν ακόμη λήξει το τελεσίγραφο των Ιταλών, ξημερώματα της 28ης Οκτωβρίου 1940, οι ιταλικές δυνάμεις άρχισαν να προελαύνουν σε ολόκληρο το μέτωπο της Ηπείρου. Τα ελληνικά τμήματα προκαλύψεως, αφού αντιστάθηκαν, συμπτύχθηκαν στην περιοχή Καλπακίου, σύμφωνα με το σχέδιο της VIII Μεραρχίας, που είχε εγκαταστήσει εκεί το αρχηγείο της. Έως και την 1η Νοεμβρίου οι Ιταλοί περιορίστηκαν στην εκτέλεση επίγειων και εναέριων αναγνωρίσεων, ενώ οι πυροβολαρχίες τους και η αεροπορία έβαλαν δραστικά κατά των υψωμάτων Γκραμπάλα, Καλπάκι και Ασσόνισα, αλλά με ασήμαντα αποτελέσματα. Η οργανωμένη επίθεση άρχισε στις 2 Νοεμβρίου το πρωί. Ιταλικά αεροσκάφη σε διαδοχικά κύματα βομβάρδισαν την Γκραμπάλα, το Καλπάκι, τη Μονή Βελλάς, το αεροδρόμιο Ιωαννίνων και τη γέφυρα στο Μαζαράκι, αλλά και πάλι χωρίς τα επιθυμητά αποτελέσματα. Ακολούθησε, το μεσημέρι, σφοδρός βομβαρδισμός από το ιταλικό πυροβολικό. Παρά το γεγονός, όμως, ότι ρίχτηκαν περισσότερα από 2.000 βλήματα και τα υψώματα κυριολεκτικά ανασκάφηκαν, οι απώλειες ήταν και πάλι ελάχιστες, χάρη στην αποτελεσματική προετοιμασία των Ελλήνων.
Την ίδια τύχη είχε και η επίθεση των δύο ιταλικών μεραρχιών «Φερράρα» και «Κενταύρων», που κινήθηκαν κατά των υψωμάτων Γκραμπάλα και Ψηλορράχη. Χάρη στην επιτυχημένη δράση του ελληνικού πυροβολικού, η επίθεση αποκρούστηκε, με σοβαρές απώλειες για τους Ιταλούς. Παρ’ όλα αυτά, το ίδιο βράδυ, ένα τάγμα Αλβανών και επίλεκτα ιταλικά τμήματα με αιφνιδιαστική επίθεση κατέλαβαν το ύψωμα Γκραμπάλα και ανέτρεψαν τον εκεί λόχο του 15ου Συντάγματος. Η σφοδρή χιονοθύελλα που ακολούθησε εμπόδισε οποιαδήποτε περαιτέρω ενέργεια και από τις δύο πλευρές, αλλά τα ξημερώματα της 3ης Νοεμβρίου οι Έλληνες ανακατέλαβαν το ύψωμα. Οι Ιταλοί εγκατέλειψαν στην Γκραμπάλα 20 νεκρούς, 6 αιχμαλώτους και πολλά όπλα και πυρομαχικά.
Σε όλη τη διάρκεια της ημέρας οι δύο πλευρές αντάλλασσαν πυρά πυροβολικού, ενώ η ιταλική αεροπορία βομβάρδιζε το Καλπάκι και τα Σουδενά. Το απόγευμα οι Ιταλοί εκτόξευσαν νέα επίθεση κατά των υψωμάτων Γκραμπάλα, Ψηλορράχη και Ασσόνισα. 70-80 άρματα της Μεραρχίας «Κενταύρων», πλαισιωμένα με περίπου 50 μοτοσυκλετιστές, έφθασαν σε απόσταση 500-600 μ. από το Καλπάκι. Και αυτή, όμως, η επίθεση αναχαιτίστηκε από το ελληνικό πυροβολικό και την αντιαρματική άμυνα (τάφρους και ναρκοπέδιο). Πολλά ιταλικά άρματα καταστράφηκαν, ενώ τα υπόλοιπα υποχώρησαν με σοβαρές ζημιές. Οι ελληνικές απώλειες κατά την ημέρα αυτή ήταν 35 νεκροί και τραυματίες, αξιωματικοί και οπλίτες.
Η αποτυχία αυτή του εχθρού αναπτέρωσε το ηθικό των Ελλήνων, που είχαν κατορθώσει να αντιμετωπίσουν αποτελεσματικά τα δύο σημεία υπεροχής των Ιταλών: τα άρματα μάχης, τα οποία έβλεπαν για πρώτη φορά, και την αεροπορία. Ύστερα από τις διαδοχικές αποτυχίες τους, οι Ιταλοί αναγκάστηκαν να αναβάλουν την ολοκληρωτική επίθεση που σχεδίαζαν και περιορίστηκαν σε πυρά πυροβολικού και σε αεροπορικό βομβαρδισμό, ιδίως κατά της Γκραμπάλας.
Στις 5 Νοεμβρίου το πρωί, οι Ιταλοί βομβάρδισαν τις περιοχές Γκραμπάλας και Βροντισμένης, όμως κατά τη διάρκεια της νύχτας η VIII Μεραρχία, χωρίς να γίνει αντιληπτή, είχε εγκαταλείψει τις θέσεις της. Παράλληλα, τα ιταλικά άρματα επιχείρησαν να διαβούν τον ποταμό Καλαμά, χωρίς αποτέλεσμα, όμως, γιατί ακινητοποιήθηκαν στο ελώδες έδαφος. Σποραδικές βολές επαναλήφθηκαν και την επόμενη ημέρα, ενώ στις 7 Νοεμβρίου έγινε η τελευταία γενική επίθεση των Ιταλών, που προσπάθησαν να παρακάμψουν τον κόμβο του Καλπακίου και να κατευθυνθούν προς τα Ιωάννινα. Βομβάρδισαν τις ίδιες θέσεις και κατέλαβαν προσωρινά την Γκραμπάλα, ωστόσο, το ύψωμα παρέμεινε τελικά σε ελληνικά χέρια, αφού τμήματα του 15ου Συντάγματος Πεζικού εξόντωσαν την ιταλική δύναμη των επιλέκτων, που στο στήθος τους έφεραν μεταλλικά εμβλήματα με τη φράση «Στρατιώτες του  θανάτου». Οι απώλειες των Ιταλών ήταν 45 νεκροί και 7 αιχμάλωτοι, ενώ των Ελλήνων ήταν 1 αξιωματικός νεκρός και 1 τραυματίας, 11 νεκροί οπλίτες και 33 τραυματίες.
Στις 8 Νοεμβρίου η επιθετική δραστηριότητα των Ιταλών διακόπηκε και ο Στρατηγός Πράσκα, Διοικητής των ιταλικών στρατευμάτων στην Αλβανία, αντικαταστάθηκε από τον Σοντού. Οι ιταλικές δυνάμεις άρχισαν να οπισθοχωρούν, αμυνόμενες σε όλο το μήκος του μετώπου, διατηρώντας μόνο ένα προγεφύρωμα νότια του ποταμού Καλαμά.

Πηγή: http://dis.army.gr/pdf/elaias_kalamas_battle_el.pdf

Παρασκευή 25 Οκτωβρίου 2013

Αγιοδημητριές




Τα χρυσάνθεμα κατάγονται από την Άπω Ανατολή, που είναι γεμάτη μύθους σχετικούς με το φυτό αυτό.
Στην Ελλάδα το λουλούδι αγαπήθηκε ιδιαίτερα και ονομάστηκε «Αγιοδημητριά». 
Ενταγμένο στον ετήσιο πολιτισμικό κύκλο της χώρας μας, σημαίνει και τη γιορτή του Αγίου αλλά και ολόκληρο το μήνα Οκτώβριο.
Λουλούδι που αντέχει στο κρύο, στέριωσε και στο Ζαγόρι.

Γ. Ιακωβάκης, ¨Χρυσάνθεμα¨

.

Τετάρτη 23 Οκτωβρίου 2013

Κάποιες φορές...


Τάσος Μισούρας, Από το σκοτάδι στο φως, 1991


Κάποιες φορές βλέπουμε μόνο σκοτάδι. 
Σχεδόν το συνηθίσαμε...
Ίσως επειδή ξεχάσαμε ν' ανοίγουμε τα μάτια μας...




Το κείμενο από:http://aoratigonia.blogspot.gr/

Πέμπτη 17 Οκτωβρίου 2013

Το ολοκαύτωμα της μνήμης



Με αφορμή την άνοδο της Χρυσής Αυγής στις τελευταίες εκλογές,  το μεγάλου μήκους (90 λεπτά) ντοκιμαντέρ που έχει τίτλο  Νεοναζί: Το Ολοκαύτωμα της Μνήμης του Στέλιου Κούλογλου ερευνά την μνήμη, την λήθη και την ιστορική αλήθεια στην σύγχρονη Ελλάδα, μέσα από τα μάτια των μαθητών ενός Λυκείου, στο Δίστομο. Συγκλονιστικές μαρτυρίες από τις σφαγές των γερμανικών στρατευμάτων κατοχής και των συνεργατών τους, που θέλουν να πάρουν την ρεβάνς για την ήττα του ναζισμού, 70 χρόνια πριν.
Μια μέρα μετά τις εκλογές του περασμένου Μαΐου, η είδηση κάνει τον γύρο των τηλεοπτικών σταθμών: η Χρυσή Αυγή  έλαβε 1.000 ψήφους στα μαρτυρικά Καλάβρυτα και Δίστομο. Δυο πόλεις που σημαδεύτηκαν από τη ναζιστική θηριωδία παρουσιάζονται να νομιμοποιούν, με την ψήφο τους, τους «πολιτικούς απογόνους» των δολοφόνων τους, σύμφωνα με τα ΜΜΕ. Τις αμέσως επόμενες μέρες, στην ερώτηση αν είναι νεοναζί και σχετίζονται με τον Χίτλερ, οι εκπρόσωποι της Χρυσής Αυγής απαντούν:  «Οι δημότες στα Καλάβρυτα και το Δίστομο απάντησαν ήδη, με την ψήφο τους».
Η ιστορική μνήμη έχει εξασθενίσει ή πρόκειται για μια κατασκευασμένη είδηση;
Η απάντηση βρίσκεται στο Λύκειο Διστόμου, όπου οι μαθητές του παρακολουθούν ένα ντοκιμαντέρ για τα ναζιστικά εγκλήματα  στα Καλάβρυτα, στον Χορτιάτη και στο Άουσβιτς. Η συζήτηση που ακολουθεί γρήγορα επεκτείνεται, σε θέματα όπως η αντίσταση στην γερμανική κατοχή. Μήπως έχουν δίκιο όσοι υποστηρίζουν ότι, αν οι αντάρτες δεν προκαλούσαν με την δράση τους τους Γερμανούς,  δεν θα υπήρχαν και Ολοκαυτώματα;
Αυτή την τελευταία άποψη υποστηρίζει ο γιος ενός διαβόητου Έλληνα δωσίλογου. Ο πατέρας του, υπουργός Προπαγάνδας στην κυβέρνηση Τσιρονίκου (την τελευταία φιλοναζιστική κυβέρνηση φάντασμα) το έσκασε το 1944, συνοδεύοντας τα γερμανικά στρατεύματα που αποχωρούσαν.
Πίσω, στο Λύκειο του Διστόμου, οι μαθητές έρχονται αντιμέτωποι με μια ιστορική αλήθεια: δεν υπήρξαν μόνο Έλληνες θύματα, αλλά και Έλληνες που συνεργάστηκαν με τον κατακτητή. Από το ντοκιμαντέρ που παρακολουθούν, μαθαίνουν ότι τα Τάγματα Ασφαλείας και όχι οι Γερμανοί, έπαιξαν πρωταγωνιστικό ρόλο στην σφαγή στο Χορτιάτη και συμμετείχαν στη σφαγή στην ίδια την πόλη τους.
Μπορεί να προχωρήσει προς τα μπρος, μια χώρα που δεν γνωρίζει το παρελθόν της;
.

Δευτέρα 14 Οκτωβρίου 2013

Το βιβλίο του Γιώργου Δούβλη για τη Λαμπριάδειο Σχολή



Κυκλοφόρησε το βιβλίο του Γιώργου Δούβλη για την ιστορία της Λαμπριαδείου Οικοκυρικής Σχολής. Ο Γιώργος, επί 40 χρόνια μέλος της Διαχειριστικής Επιτροπής της Σχολής, παρουσιάζει στο βιβλίο όλη την ιστορία της Σχολής: Από τη διαθήκη του Ιωάννη Λαμπριάδη το 1888 στην Κέρκυρα, τις προσπάθειες που έκαναν χωριανοί μας και άλλοι, Ζαγορίσιοι και μη, για τη δημιουργία της Σχολής, μέχρι την έναρξη της λειτουργίας της το 1934, τη διακοπή τα πρώτα χρόνια του πολέμου, την επαναλειτουργία της μεταπολεμικά στο σπίτι του Αη-Γιώργη στα Γιάννινα, την μεταφορά της στο χωριό το 1957, τις προσπάθειες για χρηματοδότηση και ανέγερση νέου κτιρίου, το 1979, και την αποπεράτωσή του το 1987, τα κλείσιμό της το 2007 και τις προσπάθειες που γίνονται σήμερα για ουσιαστική αξιοποίηση του κτιρίου μέσω της παραχώρησης προς χρήση στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων.
Στο βιβλίο υπάρχει πλούσιο φωτογραφικό υλικό κι ένα εκτεταμένο παράρτημα, που περιέχει όλα τα σημαντικά για την ιστορία της Σχολής έγγραφα, από το 1888 μέχρι σήμερα. Αναφέρονται επίσης όλοι οι συντελεστές της Σχολής: Μέλη της Διαχειριστικής Επιτροπής, δασκάλες και δάσκαλοι, και φυσικά όλες οι μαθήτριές της από το 1934 μέχρι το 2007.
Το βιβλίο του Γιώργου είναι πράγματι μια πολύ σημαντική πηγή για έναν φορέα που πρόσφερε  πολλά στο χωριό μας και αξίζει το ενδιαφέρον μας, καθώς η παρουσία του Πανεπιστημίου στο χωριό μας, αν και ξεκινάει σε μια πολύ δύσκολη οικονομικά συγκυρία, μπορεί να προσφέρει πάρα πολλά στο χωριό, όταν επιτέλους «μπει το νερό στ’ αυλάκι»…
.

Σάββατο 12 Οκτωβρίου 2013

Στα μέσα του φθινοπώρου

Το φως λιγοστεύει, το κρύο φοβερίζει, οι βροχές αρκετές, όμως...
Ακόμα δεν κλειστήκαμε στα σπίτια...
Είναι δουλειές ακόμα εκεί έξω...